Fenteknoloji.Net | Fen ve Teknoloji Dersi

Ana Sayfa Forum Fen Dosyaları Fen Konu Anlatımları Fen Resimleri Fen Videoları Site Haritası İletişim

Menü

Kahramanmaraş

Anasayfa

Forum

Tüm Dosyalar

Fen Konu Anlatımları

Fen Yıllık Planları

Fen Yazılı Soruları

Fen Yazıları

Fen Resimleri

Fen Videoları

Fen Animasyonları

Haberler

Üye Blogları

Üyeler

Sohbet

Arama

Dost Siteler

Site Yöneticileri

İletişim

Bu Siteyi Anasayfan Yap

İstatistikler

  Üyeler    
Son Üyemiz :

prosuberkan

Bugün Üye :

4

Dün Üye :

8

Toplam Üye :

5502

Aktif Üyeler :

  Aktifler    
Aktif Üye :

0

Aktif Misafir :

4

Toplam :

4

İp Adresiniz :

54.89.21.96

  Sayaçlar    
Bugün Tekil :

1643

Bugün Çoğul :

1646

Bugün Toplam :

3289

Dün Tekil :

3993

Dün Çoğul :

4000

Dün Toplam :

7993

Toplam Tekil :

1853563

Toplam Çoğul :

1869715



Mitoz Bölünme Konu Anlatım Özet

    Yazılar
      
8. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi Konu Anlatımları ve Özetleri
              Mitoz Bölünme Konu Anlatım Özet



1. ÜNİTE:          Hücre Bölünmesi ve Kalıtım

1. KONU:          Mitoz Bölünme

 


Anahtar Kavramlar:

* Kromozom

* Hücre bölünmesi

* Mitoz

* Eşeysiz üreme

 

Hücre bölünmesi tüm canlılarda görülen bir olaydır. Hücre bölünmesinin amacı; hücre bölünmesinin gerçekleştiği canlı veya hücreye bağlı olarak;

 

* Yeni hücreler meydana getirmek,

* Doku ve organların onarımı,

* Büyümeyi sağlamak,

* Tek hücreli canlılarda üremeyi sağlamak,

* Üreme hücrelerini oluşturmaktır.

 

NOT: Bir hücrenin bölünebilmesi için belirli bir büyüklüğe ulaşması gerekir. Eğer hücre sitoplazması yani hacmi hücrenin zarından yani hücre alanından daha hızlı büyüyorsa bölünme için gerekli hazırlıklar yapılır.

 

Hücre bölünmesi, tek hücreli canlılarda üremeyi, çok hücreli canlılarda hücre sayısının artması sonucu büyümeyi, erkek üreme hücreleri olan sperm ve polenin ve dişi eşey hücresi olan yumurta hücresinin meydana gelmesi için gerekli bir olaydır.

 

Hücre bölünmesi, büyüme ve yaraların onarılması için vücut hücrelerinde mitoz bölünme, üreme organlarında eşey ana hücrelerinden eşey hücreleri oluşurken mayoz bölünme olmak üzere iki şekilde gerçekleşir.

 

 

Mitoz Bölünme ve Aşamaları

     

         Hücre mitoz sırasında birbirini takip eden farklı evrelerden geçer. Bu evreler sırasında çekirdeğin ve sitoplazmanın bölünmesiyle birbirleriyle tamamen benzer iki yavru hücre oluşur.

Hücre bölünmesi öncesinde çekirdekte bulunan ve canlının kalıtsal özelliklerini taşıyan kromatin iplikçiklerinin (kalıtım maddesi) birer kopyası yapılır. Bu kromatin iplikçikleri kısalıp kalınlaşarak ve birbirleri üzerine sarılarak mitozun başlangıcında kromozom adı verilen yapılara dönüşür.

 

Mitozun gerçekleşme aşamaları ve bu aşamalarda gerçekleşen olaylar, bu aşamaların sırası çok önemlidir. SBS de karşılaşacağınız soruların % 50 si mitozun gerçekleşme aşamaları bunları sıraya koymak ile ilgilidir.

Mitoz Bölünmenin Aşamaları

 

1. Aşama;           2n à 4n

Kromatin iplikler kendisini eşleyerek bir kopyasını oluşturur ve kalıtım maddesi iki katına çıkar.

Kromatin iplikleri kısalıp kalınlaşarak belirginleşir ve kromozom adı verilen yapıları meydana getirir.

Çekirdek zarı eriyerek kaybolur bu sayede kalıtım maddesi sitoplazma içerisinde rahatlıkla hareket ettirilebilir.

2. Aşama;                    4n

Kromozomlar Sentromerlerinden iğ ipliklerine tutunarak hücrenin ekvatoral yani orta bölümünde toplanırlar çünkü kalıtım materyalleri oluşacak her iki hücre tarafından paylaşılacaktır.

 

3. Aşama;                    4n

Paylaşılmış olan kalıtım bilgileri iğ iplikleri ile hücrenin kutuplarına doğru çekilir bu sayede kalıtım materyalleri her iki hücreye eşit olarak dağıtılmıştır. Bu aşama çekirdek bölünmesinin tamamlandığı aşamadır.

4. Aşama;                    4n

Bu aşamada sitoplazma bölünerek ya da ara lamel oluşturarak birbirleriyle % 100 aynı olan 2 yeni hücreyi meydana getirir.

Mitoz geçiren hücre bu   2n şekildeki gibi hayvan hücresi ise boğum oluşturarak sitoplazma bölünür.

Mitoz geçiren hücre       2n bitki hücresi ise hücre duvarından dolayı boğum oluşturamaz ara lamel oluşturma yoluyla hücreyi ikiye böler.

Sonuçları Değerlendirelim

 

* Bir hücreden iki yeni (yavru) hücre oluştu.

* Yeni oluşan hücrelerin kromozom sayısı ile yavru hücrelerin kromozom sayıları aynı.

* Kromozomların kopası oluşturulduğundan oluşan yeni hücreler ana hücre ile % 100 benzer.

 

Öyleyse Mitoz Bölünmenin özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz.

 

Mitoz Bölünmenin Özellikleri

 

1. Mitoz bölünme tüm canlılarda ve tüm hücrelerde görülür

2. Tek hücreli canlılarda üremeyi, çok hücreli canlılarda büyüme, gelişme, yara ve dokuların onarımını sağlar.

3. Bir hücreden iki yeni hücre (yavru hücre) oluşur.

4. Oluşan hücreler ana hücre ile % 100 benzerdir.

5. Kromozom sayısı değişmez aynı kalır.

6. Hayvan hücrelerinde boğumla, bitki hücrelerinde ara lamel yoluyla sitoplazma bölünmesi tamamlanır.

 

Kromozom Sayısı ve Canlılar

 

            Eşeyli üreyen yani bir erkek ve bir dişi yardımıyla üreyebilen canlılarda bir takımı anneden diğer takımı babadan gelmek üzere iki takım kromozom bulunur.

Bu takım kromozomların her birisine n kromozom adı verilir. Örneğin insanların vücut hücrelerinde bir takımı anneden gelen n kromozom ile diğer takımı babadan gelen n kromozom birleşerek 2n kromozomlu insan vücut hücrelerini meydana getirir. İnsanlarda anneden ya da babadan gelen her bir n kromozom takımlarındaki kromozom sayısı n=23 tür dolayısıyla insan vücut hücrelerinde 2n=46 kromozom bulunur.

 

Tür

At

İnsan

Soğan

Eğrelti Otu

Kromozom Sayısı

(2n)

 

64

 

46

 

16

 

500

 

Yukarıdaki tablo dikkatli bir şekilde incelendiğinde insanın kromozom sayısının at ve eğrelti otundan daha az olduğu görülür oysa insan at ve eğreti otuna göre çok gelişmiş bir canlıdır. Eğrelti otu gelişmemiş basit bir canlı olmasına rağmen en fazla kromozom sayısına sahip bir canlıdır. Öyleyse canlıların sahip oldukları kromozom sayıları o canlının daha gelişmiş bir canlı olduğunu göstermez. Kromozom sayısı az olan bir canlı çok olan bir canlıya göre daha fazla gelişmiş olabilir.

 

Canlıların gelişmişliğini belirleyen şey kromozom sayıları değil bu kromozomların içindeki kalıtım bilgisidir. Şayet kromozom sayısı az ama içerisindeki bilgiler o canlıya gelişmiş özellikler katabilecek bilgiler taşıyorsa o canlı gelişmiş bir canlı olur.

 

Eşeysiz Üreme (Cinsiyetsiz Üreme)

 

Bir canlının mitoz bölünme yoluyla tamamen kendine benzer yeni bir canlı oluşturmasına eşeysiz üreme denir.

Eşeysiz üreme mitoz bölünme ile gerçekleşir. Oluşan canlılar ana canlıya benzer olup aralarında kalıtsal çeşitlilik görülmez.

 

            Eşeysiz üreme; bölünme, tomurcuklanma, vejetatif ve yenilenme olmak üzere dört farklı şekilde gerçekleşir.

 

1. Bölünerek Üreme:

Bir hücreli canlılarda görülen üreme şeklidir.

Örneğin; Amip, bakteri, öglena, paramesyum bölünerek üreme gerçekleştirir.

 

2. Tomurcuklanma ile Üreme:

Ana canlının vücudunda tomurcuk olarak isimlendirilen bir çıkıntı oluşur. Bu tomurcuğun büyüyüp gelişmesi ile yeni bir canlı oluşur. Oluşan canlı, ana canlıdan ayrılabilir veya bağlı kalarak da yaşayabilir.

 

 

 

Örneğin; hidra, bira mayası, denizanası, sünger tomurcuklanma ile üreme gerçekleştirirler.

 

 

3. Vejetatif Üreme:

Bitkilerin dal, yaprak gibi kısımlarından yeni bir bitki meydana gelmesine vejetatif üreme denir.

 

Örneğin; söğüt ağacının kesilen dallarının toprağa dikilmesi ile yeni bir söğüt ağacı oluşması.

 

4. Rejenerasyon ile Üreme (yenilenme):

Bir canlının kopan veya parçalanan doku ve organlarını yenilemesi ya da diğer ifade ile kesilen her bir parçasından yeni bir canlı oluşması olayına rejenerasyon denir.

 

 

Şekildeki canlı 3 ayrı parçaya ayrıldığından ayrılan parçaların her birisi rejenerasyonla yeni bir canlıyı meydana getirir.

Sonuç olarak bir canlıdan rejenerasyonla 3 yeni canlı meydana gelir.

 

Örneğin; yassı solucan (planarya), denizyıldızı ve toprak solucanında kopan kısım yenilendiği gibi kopan parçadan da yeni bir canlı meydana gelir.

 

Not: Kuyruğu kopan bir kertenkelenin kuyruğunu yeniden oluşturması, denizyıldızının kopan kolunu yenilemesi mitozla gerçekleşen yenilenme olayıdır. Bu olay bir üreme değildir.

Dosyanın word halini indirmek için tıklayınız




Ekleyen: admin |  Tarih: 10.12.2010 | Okunma: 12674
Yazı Ekle

Etiketler


Yorumlar

Yorum Gönderebilmek İçin Üye Olmalısınız!

  Yazan: sanane

29.12.2011 14:45:24

  yaa keşk evrelernde eklseydnzz(eklermsnz9

  Yazan: fenci

09.11.2011 09:00:19

  mitoz bölünmenin evrelerinin yanına resimlerini koyarsanız sevinirim ama çok güzel olmuş ellerinize sağlık:)

  Yazan: qa<wsz

06.05.2011 19:49:52

  videolu anlatılsan daha güzel olurdu



Üyelik

 

 

 

Beni Hatırla


Üye Ol
Şifremi Unuttum

Takvim

İçerik Sayacı

 »  Haberler

21

 »  Dosyalar

147

 »  Konu Anlatım

10

 »  Yazılı Soruları

29

 »  Yıllık Planlar

3

 »  Yazılar

56

 »  Videolar

31

 »  Animasyonlar

1

 »  Resimler

41

 »  Konular

106

 »  Mesajlar

36


En Çok Girenler

 »  admin

1972 Giriş

 »  berfin melisa

77 Giriş

 »  MİKİ

62 Giriş

 »  mermer

44 Giriş

 »  merve nur

43 Giriş

 »  mudo

42 Giriş

 »  TRABZONSPOR

36 Giriş

 »  aytaş*

33 Giriş


En Çok Konu

 »  admin

95 Konu

 »  BüşraDuras

1 Konu

 »  engin90

1 Konu

 »  enna

1 Konu

 »  iso6868

1 Konu


En Çok Mesaj

 »  admin

5 Mesaj

 »  güzellik

5 Mesaj

 »  MÜHÜRGÖZLÜM

3 Mesaj

 »  edagol

2 Mesaj

 »  monco97

2 Mesaj


Dost Siteler

Site Ekle

 »  kahramanmaras46...

1463 hit

 »  AltuncuMedya.Co...

1214 hit


 Copyright
Copyright © 2010 Fenteknoloji.Net

adana haber kahramanmaraş haber